Yangiliklar · 2-noyabr, 2026
Restoranda alkogolni naqd pulga sotish: 1-iyundan PF-100 va kassada 5 qadam
PF-246 farmoni 2026-yil 1-apreldan alkogol va tamaki uchun naqd pulni taqiqladi. PF-100 esa 1-iyundan bu huquqni mehmonxonalar va umumiy ovqatlanish korxonalariga qaytardi. Maqolada oʻzgarishlar ketma-ketligi, 400 BHM (176 mln soʻm) naqd pul chegarasi va kassada bajarish kerak boʻlgan 5 qadam bor.

2026-yil 1-iyundan kafe, restoran va mehmonxonalar alkogol va tamaki mahsulotlari uchun yana naqd pul qabul qilishi mumkin. Bunga 26.05.2026-yildagi PF-100 farmoni ruxsat berdi. U PF-246 kiritgan taqiqdan umumiy ovqatlanish uchun istisno belgiladi. Biz topgan manbalarda chakana doʻkonlar uchun bunday istisno yoʻq. Qimmat xaridlar uchun naqd pulning umumiy chegarasi endi 25 mln soʻm emas, 400 BHM. BHM 440 000 soʻm boʻlganda bu 176 mln soʻmga teng.
Qisqacha: kafe nima qilishi kerak va nimaga hojat yoʻq
Nima qilish kerak:
- Bahorda alkogol va tamaki uchun naqd toʻlovni kassada oʻchirib qoʻygan boʻlsangiz, uni qayta yoqing.
- Kassir va ofitsiantlarni ogohlantiring, «alkogol faqat karta orqali» degan yozuvlarni olib tashlang.
- Alkogol inventarizatsiyasini oʻtkazing va qoldiqlarni Asl Belgisi maʼlumotlari bilan solishtiring.
- Ichki reglamentlardan qatʼiy 25 mln soʻm limitini olib tashlang va chegarani BHMda hisoblang.
Nimaga hojat yoʻq:
- Hisobni «vino karta orqali, osh naqd pulga» deb boʻlish. 1-iyundan umumiy ovqatlanishda bu talab qilinmaydi.
- QQSni qaytarish uchun naqd pulsiz tushum ulushini ataylab oshirish. Spot.uz maʼlumotiga koʻra, 60% naqd pulsiz toʻlov sharti bekor qilingan (batafsil quyida).
- Ruxsatni muassasa qoshidagi alohida doʻkonga ham avtomatik tatbiq etish. PF-100da chakana savdo uchun yengillik topmadik.
Xronologiya: taqiq → qayta koʻrib chiqish → ruxsat
Qoida bosqichma-bosqich quyidagicha oʻzgardi:
- 2025-yil 10-dekabr — PF-246 «Naqd pulsiz hisob-kitoblarni ommalashtirish va yashirin iqtisodiyot ulushini qisqartirishga qaratilgan qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida». 2026-yil 1-apreldan alkogol, tamaki, koʻchmas mulk, avtomobillar va 25 mln soʻmdan qimmat tovarlar uchun naqd pul bilan toʻlash taqiqlandi. Farmonning maqsadi — 2030-yilga borib savdo va xizmatlarda aholining naqd pulsiz toʻlovlari ulushini 75 foizga yetkazish.
- 2026-yil 1-aprel — 31-may. Taqiq kafelarga ham tatbiq etiladi. Restoran egalaridan biri aralash hisoblar noqulayligi haqida gapiradi: buyurtmada alkogol boʻlsa va mehmon bir qismini naqd toʻlamoqchi boʻlsa, hisobni boʻlishga toʻgʻri keladi (Spot.uz, 2026-yil aprel).
- 2026-yil 21-aprel. Umumiy ovqatlanish sohasidagi tadbirkorlar bilan ochiq muloqotda kafe, restoran va mehmonxonalarda alkogol uchun majburiy naqd pulsiz toʻlov qayta koʻrib chiqilishi eʼlon qilinadi.
- 2026-yil 26-may — PF-100 «Kichik biznes subyektlarini rivojlantirish uchun yanada qulay iqtisodiy va maʼmuriy shart-sharoitlar yaratish toʻgʻrisida». 2026-yil 1-iyundan mehmonxonalar va umumiy ovqatlanish korxonalari alkogol va tamaki uchun naqd pul qabul qilishi mumkin. Rus tilidagi manbalarda farmon УП-100 deb ataladi. Bir OAVda farmon sanasi 29-may deb koʻrsatilgan, lekin toʻgʻri sana — lex.uz dagisi.
- 2026-yil 27-avgust — PF-175 (28.08.2026 da eʼlon qilingan). PF-246dagi «25 million soʻm» soʻzlari «bazaviy hisoblash miqdorining 400 baravari» bilan almashtirildi. Shu farmon PF-100ning alkogol, pivo va tamaki mahsulotlarini xarid qilish haqidagi bandini ham oʻzgartirdi. Shuning uchun tekshiruvdan oldin lex.uz da amaldagi tahrirni oching.
Jadval: nima edi → nima boʻldi → kassada nimani tekshirish kerak
| Mavzu | Nima edi | Nima boʻldi | Kassada nimani tekshirish kerak |
|---|---|---|---|
| Kafe va restoranda alkogol va tamaki | 2026-yil 1-aprel — 31-may: faqat naqd pulsiz (PF-246) | 2026-yil 1-iyundan: naqd pulga ham mumkin (PF-100) | Naqd toʻlov menyuning barcha pozitsiyalari, jumladan bar va tamaki uchun ochiq. Kassirlar uchun ichki taqiqlar qolmagan |
| Chakana savdoda alkogol va tamaki | 2026-yil 1-apreldan: faqat naqd pulsiz | Topilgan manbalarda doʻkonlar uchun istisno yoʻq | Muassasa qoshida alohida doʻkon boʻlsa, unda faqat naqd pulsiz toʻlovni qoldiring |
| Aralash hisob | Alkogol naqd pulsiz, qolgani naqd toʻlangan: hisob qoʻlda boʻlingan | Umumiy ovqatlanishda bitta hisobni toʻliq naqd pulda yopish mumkin | Smena hisobotidagi naqd va naqd pulsiz summalar fiskal cheklar bilan mos keladi |
| Boshqa tovar va xizmatlar uchun naqd pul chegarasi | 25 mln soʻm | 400 BHM = BHM 440 000 boʻlganda 176 mln soʻm (PF-175) | Reglamentlarda «qotirib qoʻyilgan» 25 mln summasi yoʻq, BHM oʻzgarsa limit qayta hisoblanadi |
| Alkogolni markirovkalash | 1-iyungacha hisob tartibi topilgan manbalarda yoritilmagan | 2026-yil 1-iyundan umumiy ovqatlanish alkogol sotib olganda kodlar yakuniy isteʼmol uchun sotilgan deb hisoblanadi | Ombordagi alkogol qoldiqlari Asl Belgisi maʼlumotlari bilan mos keladi |
| QQSni qaytarish (umumiy rejim) | Naqd pulsiz ulush kamida 60% boʻlsa 40%, aks holda 20% | Naqd pulsiz ulushdan qatʼi nazar 40 foizgacha (Spot.uz sharhiga koʻra) | Naqd pulsiz ulushni avvalgi darajada ushlab turish shart emas. Qoʻllanish sanasini buxgalterdan aniqlang |
400 BHM chegarasi: soʻmda qancha va kafega qachon taalluqli
2026-yil 1-sentyabrdan BHM 440 000 soʻmga teng (23.06.2026-yildagi PF-115). Demak, chegara: 400 × 440 000 = 176 000 000 soʻm. Bu avvalgi 25 mln soʻmdan yetti barobardan ham koʻp. Chegara qishloq xoʻjaligi mahsulotlaridan tashqari barcha tovar va xizmatlarga tatbiq etiladi.
Vino bilan kechki ovqat buyurtma qilgan mehmon uchun chegara hech narsani oʻzgartirmaydi. Muassasa uchun esa u ikki holatda muhim:
- Katta banketlar. Shartli misol: kishi boshiga 400 000 soʻmdan 500 mehmonli toʻy 200 mln soʻm turadi, bu chegaradan yuqori. Cheklov banket xizmatlari va oldindan toʻlovga ham taalluqli boʻlishi mumkin. Bunday summani naqd qabul qilishdan oldin buxgalter bilan maslahatlashing.
- Oʻzingizning xaridlaringiz. Zal yoki oshxona uchun 176 mln soʻmdan qimmat uskunani naqd pulsiz toʻlang.
BHM oʻzgarsa, chegara ham u bilan birga oʻzgaradi. Shuning uchun yoʻriqnomalarda aniq summa emas, «400 BHM» deb yozing.
2026-yil 1-iyundan keyin kassada 5 qadam
- Toʻlov turlari. Toʻlov sozlamalarini oching va naqd pul menyuning barcha toifalari uchun qabul qilinishini tekshiring. Aprelda bar yoki tamaki uchun naqd toʻlovni cheklagan boʻlsangiz, cheklovni olib tashlang.
- Xodimlarga yoʻriqnoma. Kassir va ofitsiantlarga yigʻilishda 1-iyundan zalda alkogol uchun naqd pul yana ruxsat etilganini ayting. Kassa yonidagi va bar menyusidagi eski yozuvlarni olib tashlang.
- Chakana savdodan ajratish. Restoran qoshida shishada alkogol sotadigan alohida doʻkon ishlasa, unda faqat naqd pulsiz toʻlovni qoldiring. PF-100 ruxsati mehmonxonalar va umumiy ovqatlanishga tegishli.
- Reglamentlardagi limit. Ichki qoidalar va banket shartnomalari shablonlaridan 25 mln soʻmni olib tashlang. Oʻrniga «400 BHM (BHM 440 000 boʻlganda 176 mln soʻm)» deb yozing.
- Smena hisoboti. Har kuni pul qutisidagi naqd pulni kassa hisoboti va fiskal cheklar bilan solishtiring. Bar uchun naqd toʻlov qaytgach, uning ulushi oshishi mumkin, shuning uchun solishtirish ayniqsa muhim.
AliPosda har bir oʻchirish va bekor qilish xodim ismi va vaqti bilan saqlanadi. Hisobotlar va bildirishnomalar Start tarifidayoq Telegram-botga keladi. Hisobotlarni AliPos Web kabinetida koʻrish qulay. Barda alohida kassa ishlasa, barlar uchun yechim bilan tanishing.
Alkogol markirovkasi va qoldiqlari: nimani tekshirish kerak
Buxgalter.uz maʼlumotiga koʻra, 2026-yil 1-iyundan mehmonxonalar va umumiy ovqatlanish korxonalari alkogol sotib olganda raqamli markirovka kodlari yakuniy isteʼmol uchun sotilgan deb hisoblanadi. 03.06.2026-yildagi oʻsha materialda aytilishicha, Soliq qoʻmitasi Asl Belgisi tizimi bilan integratsiya maʼlumotlaridagi tafovutlar sababli alkogol qoldiqlarini zudlik bilan inventarizatsiya qilishni talab qilmoqda. O‘sha paytda rasmiy tushuntirishlar boʻlmagan, shuning uchun Soliq qoʻmitasi saytidagi yangiliklarni kuzatib boring.
Amalda nima qilish kerak:
- Ombor va bardagi shishalarni qayta sanang, sanasi koʻrsatilgan inventarizatsiya dalolatnomasini tuzing.
- Natijani Asl Belgisidagi qoldiqlar va yetkazib beruvchilarning kirim hujjatlari bilan solishtiring.
- Tafovutlarni yetkazib beruvchi bilan tekshiruv paytida emas, undan oldin hal qiling.
Endi kassada nimani skanerlash shart emasligini «PF-175dan keyin umumiy ovqatlanishda markirovka» maqolasida tahlil qilganmiz. AliPosda inventarizatsiya Standard tarifiga kiradi: kamomad inventarizatsiya paytida darhol koʻrinadi.
QQS va 2027-yil: PF-100 yana nimani oʻzgartirdi
- QQSni qaytarish. Spot.uz sharhiga koʻra, umumiy rejimdagi muassasalar naqd pulsiz toʻlovlar ulushidan qatʼi nazar toʻlangan QQSning 40 foizigacha qismini qaytara oladi. Avval 40% qaytarish uchun tushumning kamida 60 foizini naqd pulsiz olish kerak edi, aks holda faqat 20% qaytarilardi. Norma qaysi sanadan qoʻllanishini farmon matni boʻyicha buxgalter bilan aniqlang.
- 2027-yil 1-yanvardan yagona yigʻim. Alkogolni chakana savdo qilish huquqi uchun yigʻim va umumiy ovqatlanish korxonalarining alkogol sotishi uchun yigʻim birlashtiriladi. Yagona stavka BHMning 10 foizini tashkil etadi. Buni barning 2027-yilgi byudjetiga kiriting.
Tekshiruvga tayyorlanayotgan boʻlsangiz, 2026-yil kuzi uchun kafe chek-listini koʻrib chiqing va unga ushbu maqoladagi bandlarni qoʻshing.
Koʻp beriladigan savollar
Restoranda alkogolni naqd pulga sotish mumkinmi?
Ha. 2026-yil 1-iyundan 26.05.2026-yildagi PF-100 farmoniga koʻra mehmonxonalar va umumiy ovqatlanish korxonalari alkogol va tamaki uchun naqd pul qabul qilishi mumkin. 2026-yil 1-apreldan 31-maygacha bu PF-246 farmoni bilan taqiqlangan edi.
Ruxsat doʻkonlarga ham tegishlimi?
Topilgan manbalarda chakana doʻkonlarda alkogol va tamaki uchun naqd pulga ruxsat beruvchi norma yoʻq. Yengillik mehmonxonalar va umumiy ovqatlanishga tegishli.
Hisobni qisman karta, qisman naqd pul bilan toʻlash mumkinmi?
Ha. Umumiy ovqatlanishda alkogol uchun naqd pul ruxsat etilgani sababli, toʻlovda bar pozitsiyalarini oshxonadan ajratish endi shart emas. Asosiysi, har bir toʻlov kassadan oʻtib, fiskal chekka tushishi kerak.
400 BHM chegarasi qancha?
BHM 440 000 soʻm boʻlganda (2026-yil 1-sentyabrdan) bu 176 mln soʻm. Chegara 27.08.2026-yildagi PF-175 tahriridagi PF-246da belgilangan.
Taqiqlangan joyda naqd pul qabul qilgani uchun qanday jarima bor?
Jarima miqdorini topilgan manbalarda uchratmadik. Chatlardagi gap-soʻzlarga tayanmang: buxgalter yoki Soliq qoʻmitasidan aniqlang.
Kassangiz naqd, naqd pulsiz toʻlov va markirovkalangan alkogolni qanday hisobga olishini tekshirmoqchimisiz? AliPos demosini koʻring, tariflarni solishtiring yoki alipos.uz/uz/connect sahifasida ariza qoldiring. Qoʻllab-quvvatlash xizmati 24/7 ishlaydi va murojaatlarning 99 foizini 15 daqiqadan kam vaqtda hal qiladi.
