Foydali maqolalar · 15-noyabr, 2026
Umumiy ovqatlanishda QQSning 40 foizini qaytarish: PF-100 boʻyicha 5 qadam va 300 mln soʻmlik hisob
PF-100 dan keyin umumiy rejimdagi kafe va restoranlar toʻlangan QQSning 40 foizini qaytarib oladi. Naqd pulsiz tushum ulushi endi stavkaga taʼsir qilmaydi. Qaytarishga kim haqli ekanini, ariza berishning 5 qadamini va 300 mln soʻm tushumda «oldin va keyin» hisobini koʻrib chiqamiz.

2026-yil 26-maydagi PF-100-son Farmondan soʻng umumiy QQS rejimidagi kafe va restoranlar toʻlangan soliqning 40 foizini qaytarib oladi. Naqd pulsiz tushum ulushi endi bunga taʼsir qilmaydi. Ilgari 40 foiz faqat naqd pulsiz toʻlovlar ulushi 60 foiz va undan yuqori boʻlganda qaytarilardi. Ulush pastroq boʻlsa, 20 foiz qaytarilardi. Oylik tushumi 300 mln soʻm va naqd pulsiz ulushi past muassasa uchun farq namunaviy hisobimizga koʻra oyiga 7,2 mln soʻmgacha yetadi. Quyida hisob-kitob va bu pulni olish uchun 5 qadam keltirilgan.
Muhim: maqola PF-100 dan olingan parchalar va soha OAVdagi qaytarish tartibi tavsiflariga asoslangan. Ariza berishdan oldin band raqami, qoʻllanish davri va qaytarish toʻgʻrisidagi Nizom tahririni lex.uz saytidagi toʻliq matn boʻyicha va buxgalter bilan tekshirib oling.
Umumiy ovqatlanish uchun QQS qaytarishda nima oʻzgardi
Umumiy ovqatlanishga QQSning bir qismini qaytarish 2024-yil 30-avgustdagi PF-132-son Farmon bilan joriy etilgan. Tartibni Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 7-noyabrdagi 745-son qarori (Vaqtinchalik nizom) tasdiqlagan. PF-100 mexanizmning oʻzini saqlab qoldi, lekin undan naqd pulsiz hisob-kitoblar shartini olib tashladi. Spot.uz yozishicha, umumiy rejimdagi muassasalar endi naqd pulsiz toʻlovlar ulushidan qatʼi nazar 40 foiz oladi.
| Parametr | PF-100 gacha (PF-132 sxemasi) | PF-100 dan keyin |
|---|---|---|
| Qaytarish stavkasi | 40% yoki 20% | 40% |
| Naqd pulsiz toʻlov sharti | Ulush 60% va undan yuqori boʻlsa 40%, 60% dan past boʻlsa 20% | Naqd pulsiz ulush hisobga olinmaydi |
| Baza | Toʻlangan QQS summasi | Toʻlangan QQS summasi |
| Rejim | Umumiy rejim, QQS toʻlovchisi | Umumiy rejim, QQS toʻlovchisi. Soddalashtirilgan 6% QQSda qaytarish yoʻq |
| Qachondan | 2025-yil 1-yanvardan | Soliq qoʻmitasi maʼlumotiga koʻra, 2026-yil 1-iyundan |
Farmon 26-mayda imzolangan, Soliq qoʻmitasi esa boshlanish sanasi sifatida 2026-yil 1-iyunni koʻrsatmoqda. Topilgan manbalarda qaysi soliq davri (may yoki iyun) uchun qaytarish ilk bor yangi qoida boʻyicha hisoblanishi aniqlashtirilmagan. Bu savolni oʻz soliq inspeksiyangizga bering.
Mexanizm allaqachon ishlayapti. Soliq qoʻmitasi maʼlumotlariga koʻra, 2026-yilning iyun–iyul oylarida umumiy ovqatlanish korxonalariga 30 mlrd soʻmdan ortiq QQS qaytarilgan. Bu aprel–maydagidan 75 foiz koʻp.
40 foiz qaytarishni kim olishi mumkin
Naqd pulsiz toʻlov sharti bekor qilingani bilan qaytarish avtomatik boʻlib qolmadi. Vaqtinchalik nizomning topilgan tavsiflariga koʻra, qolgan shartlar saqlanib qolgan. PF-100 dan keyin Nizomga kiritilgan oʻzgarishlarni esa biz tasdiqlamadik, shuning uchun amaldagi tahririni tekshiring:
- Umumiy rejim va QQS toʻlovchisi maqomi. Muassasa soddalashtirilgan 6% QQSga oʻtgan boʻlsa, qaytarish berilmaydi. buxgalter.uz tushuntirishiga koʻra, bu rejimda QQSning bir qismini qaytarish tartibi qoʻllanilmaydi.
- Asosiy daromad umumiy ovqatlanishdan keladi. VMQ-745 va Soliq qoʻmitasi tushuntirishiga koʻra, bu umumiy aylanmaning 90 foizi va undan koʻp. Bitta manbada PF-67 ga havola bilan 80 foizlik chegara tilga olinadi. Bu tasdiqlanmaguncha 90 foizga moʻljal oling va Nizomning amaldagi tahririni tekshiring.
- Davr uchun QQS toʻliq toʻlangan. Nizomga koʻra, hisobot boʻyicha soliq byudjetga toʻliq tushishi kerak. Qarzdorlik boʻlsa, qaytarish boʻlmaydi.
- Ariza oʻz vaqtida berilgan, yaʼni hisobot topshirilgandan keyin 3 oydan kechiktirilmagan.
300 mln soʻm tushumdagi hisob: PF-100 gacha va keyin
Quyidagi raqamlar manbalardan olinmagan, bu bizning namunaviy hisobimiz. Farazlar quyidagicha: oylik tushum QQSsiz 300 mln soʻm, QQS stavkasi 12%, qaytarish har oy amalga oshiriladi. Hisoblangan QQS: 300 mln × 12% = 36 mln soʻm.
Bu yerda asosiy savol: 40 foiz qaysi bazadan hisoblanadi. PF-100 va Nizomda bu soliqning toʻlangan summasi deb koʻrsatilgan. Bizning talqinimizcha, bu yetkazib beruvchilardan kelgan kiruvchi QQS hisobga olingandan keyin toʻlanadigan QQS. Shu sababli quyida ikki variant berilgan.
| Koʻrsatkich | A varianti: kiruvchi QQS yoʻq | B varianti: kiruvchi QQS 15 mln |
|---|---|---|
| Hisoblangan QQS | 36 mln | 36 mln |
| Kiruvchi QQSni hisobga olish | 0 | 15 mln |
| Byudjetga toʻlangan | 36 mln | 21 mln |
| PF-100 gacha, naqd pulsiz ulush 60% dan past (20%) | 7,2 mln | 4,2 mln |
| PF-100 gacha, naqd pulsiz ulush 60% va undan yuqori (40%) | 14,4 mln | 8,4 mln |
| PF-100 dan keyin (har qanday ulushda 40%) | 14,4 mln | 8,4 mln |
| Naqd pulsiz ulushi past muassasa uchun qoʻshimcha | oyiga +7,2 mln | oyiga +4,2 mln |
Tushum barqaror boʻlsa, 12 oyda qoʻshimcha summa A variantida 86,4 mln soʻm, B variantida 50,4 mln soʻm boʻladi. Mehmonlari asosan naqd toʻlaydigan muassasa ilgari 20 foiz olardi. Endi u naqd pulsiz toʻlov ustun boʻlgan muassasa bilan bir xil summani oladi.
Agar 300 mln ichida QQS ham boʻlsa, soliq bunday hisoblanadi: 300 × 12/112 ≈ 32,14 mln. Bu holda kiruvchi QQS boʻlmasa, 40 foiz ≈ 12,86 mln soʻm boʻladi. Muassasada naqd pulsiz ulush ilgari ham 60 foizdan yuqori boʻlgan boʻlsa, qaytarish summasi oʻzgarmaydi. Oʻzgaradigani bitta: endi bu chegarani kuzatib borish shart emas.
PF-100 dan keyin 40 foiz qaytarishni olish uchun 5 qadam
- Rejim va umumiy ovqatlanish ulushini tekshiring. Umumiy rejimda ekaningizga va 6% QQSga oʻtish haqida ariza bermaganingizga ishonch hosil qiling. Umumiy ovqatlanishdan keladigan daromad ulushini hisoblang. Kafedan tashqari xona ijaraga bersangiz yoki chakana savdo qilsangiz, 90 foizlik chegara bajarilmay qolishi mumkin. Roʻyxatdan oʻtish maʼlumotlaridagi faoliyat turi ham umumiy ovqatlanishga tegishli boʻlishi kerak, chunki aynan shu sababdan rad javoblari uchraydi.
- Cheklar va EHFdagi tushumni solishtiring. Soliq organi fiskal cheklar va elektron hisob-fakturalar maʼlumotlaridan foydalanadi. VMQ-745 tavsifiga koʻra, MXIK kodlari naqd pulsiz hisob-kitoblar ulushini aniqlash uchun qoʻllanilgan. Taomlar, setlar va kombolar kassadan toʻgʻri MXIK kodlari bilan oʻtishi kerak. Shunda cheklardagi maʼlumotlar sizning hisobingizdan farq qilmaydi. Kodlar haqida batafsil maʼlumot «Umumiy ovqatlanish uchun MXIK: taom, set va kombo kodini 5 qadamda tanlash» maqolasida.
- QQS boʻyicha hisobotni topshiring va soliqni toʻliq toʻlang. Hisobot boʻyicha soliq byudjetga toʻliq toʻlanishi kerak. Qisman toʻlov yoki qarzdorlik rad etishga asos boʻlishi mumkin. Soliq uchun pulni toʻlov muddatidan keyin emas, muddat kelguncha ajratib qoʻying.
- Arizani my3.soliq.uz orqali hisobot topshirilgandan keyin 3 oydan kechiktirmay bering. Kerakli xizmat «Yuridik shaxslarga qoplanishi lozim boʻlgan QQS summasini qaytarish» deb ataladi. Buxgalterning kalendariga eslatma qoʻying: ariza hisobot topshirilgan kundan boshlab uch oy ichida berilishi kerak.
- Xulosa va pul tushishini kuzatib boring. VMQ-745 tavsifiga koʻra, soliq organi xulosa tuzadi va uni bir ish kuni ichida Gʻaznachilikka yuboradi. Pul asosiy hisobraqamga tushadi. Har oy uchun hisob-kitob va hisobot nusxalarini saqlab qoʻying, ular qayta hisoblashda kerak boʻladi.
Xavf: ilgari olingan qaytarishni qayta hisoblash
Bu haqda kam yoziladi. Soliq qoʻmitasi ilgari qaytarilgan QQSning bir qismini biznesdan talab qilib, undira boshladi. Spot talqiniga koʻra, dastur tuzatilgan. Qayta hisoblashda 2025-yildagi toʻlovlarning bir qismi soliq toʻlovchi reytingini hisobga olganda belgilangan miqdordan oshib ketgani aniqlangan. Qoʻmita normativ hujjatlarda «QQS keshbeki» atamasi qoʻllanilmasligini maʼlum qildi. Biz topgan materiallarda masala mohiyati boʻyicha batafsil tushuntirish yoʻq.
Nima qilish kerak:
- qaytarilgan pulni birinchi haftadayoq «tekin» pul deb sarflab yubormang, qayta hisoblash ehtimoliga zaxira saqlang;
- har bir olingan summani oʻz hisobingiz bilan solishtiring: toʻlangan QQS × 40% (2026-yil iyunigacha naqd pulsiz ulushga qarab × 20% yoki 40%);
- soliq toʻlovchi reytingini kuzatib boring va EHF boʻyicha nomuvofiqliklarni oʻz vaqtida bartaraf eting.
Soliq tekshiruvi uchun chek-list «Umumiy ovqatlanishda soliq tekshiruvi: kafe uchun 2026-yil kuzgi chek-listi» maqolasida jamlangan.
40 foiz qaytarish yoki soddalashtirilgan 6% QQS: nimani hisobga olish kerak
6% rejimi 2026-yil 1-iyundan 2030-yil 1-yanvargacha amal qiladi. Uni qaytarish bilan birga qoʻllab boʻlmaydi: muassasa 6% ga oʻtsa, 40 foiz olish huquqini yoʻqotadi. Shuning uchun bitta stavkani emas, ikki raqamni solishtiring:
- umumiy rejim: hisoblangan QQS − kiruvchi QQS − 40% qaytarish;
- soddalashtirilgan rejim: 6% stavka, QQSning bir qismi qaytarilmaydi.
A varianti boʻyicha misol (kiruvchi QQS yoʻq). Bunda 6% xuddi shu QQSsiz tushumdan hisoblanadi deb faraz qilamiz. Umumiy rejimda sof soliq yuki 36 − 14,4 = 21,6 mln soʻm. Bu QQSsiz 300 mln tushumning 7,2 foizi, yaʼni 6 foizdan koʻp. B variantida yuk 21 − 8,4 = 12,6 mln yoki 4,2 foiz, demak umumiy rejim foydaliroq chiqadi. Natija QQS toʻlovchilardan qilinadigan xaridlar ulushiga bogʻliq. 6% rejimida hisobot qanday topshirilishini «Soddalashtirilgan 6% QQSda hisobot: yangi shakllar va kafe uchun 5 qadam» maqolasida tahlil qilganmiz. Rejimni buxgalter bilan birga, soʻnggi oylardagi real raqamlar asosida tanlang.
Endi nimalarni qilish shart emas
- Naqd pulsiz ulushni 60 foizga yetkazishga urinish shart emas: qaytarish uchun karta orqali toʻlovga chegirma berishning endi keragi yoʻq.
- Qaytarish arizasi uchun naqd pulsiz tushum ulushini alohida hisoblash shart emas.
- Naqd puldan voz kechmang. Spirtli ichimliklar uchun naqd pulda toʻlash masalasi «1-iyundan kafeda spirtli ichimliklar uchun naqd pulda toʻlash» maqolasida koʻrib chiqilgan.
Lekin hisob yuritish avvalgidek kerak: toʻgʻri cheklar, MXIK kodlari va tushumni solishtirish. AliPos kassasi cheklarni Oʻzbekiston talablari boʻyicha fiskallashtiradi. AliPos Boss ilovasida esa muassasa egasi tushum va oʻrtacha chekni real vaqtda koʻradi. QQS hisobotini topshirishdan oldin aylanmani shu maʼlumotlar bilan solishtirish daftarlardan raqam yigʻishdan ancha oson.
Koʻp beriladigan savollar
PF-100 dan keyin umumiy ovqatlanishga QQSning necha foizi qaytariladi?
Umumiy rejimdagi muassasalarga toʻlangan QQSning 40 foizi qaytariladi, naqd pulsiz tushum ulushi ahamiyatga ega emas. Soliq qoʻmitasi maʼlumotiga koʻra, bu qoida 2026-yil 1-iyundan amal qiladi.
Endi naqd pulsiz ulushni hisoblash kerakmi?
Qaytarish stavkasi uchun kerak emas. Topilgan tavsiflarga koʻra, umumiy ovqatlanishdan daromad ulushi (VMQ-745 boʻyicha 90%) va soliqni toʻliq toʻlash shartlari saqlanib qolgan.
40 foiz qaysi summadan hisoblanadi?
Byudjetga toʻlangan QQS summasidan. Biz buni kiruvchi QQS hisobga olingandan keyingi soliq deb tushunamiz. Kiruvchi QQS boʻlmasa, baza hisoblangan soliqqa teng boʻladi. Bu talqinni soliq organidan aniqlashtiring.
Soddalashtirilgan 6% QQSda qaytarish olish mumkinmi?
Yoʻq. 6% rejimida QQSning bir qismini qaytarish tartibi qoʻllanilmaydi.
Ariza berish uchun qancha vaqt bor?
Soliq hisoboti topshirilgandan keyin koʻpi bilan 3 oy. Ariza my3.soliq.uz orqali beriladi.
Qaytarish qaysi yilgacha amal qiladi?
PF-132 boʻyicha sxema 2025-yil 1-yanvardan 2028-yil 1-yanvargacha moʻljallangan edi. PF-100 tugash sanasini oʻzgartirgan yoki oʻzgartirmaganini lex.uz saytidagi farmonning toʻliq matnidan tekshiring.
Kassa cheklar boʻyicha tushumni qanchalik aniq hisoblasa, qaytarish va qayta hisoblashda nomuvofiqliklar shunchalik kam boʻladi. Har bir kun va har bir filial boʻyicha aylanmani telefonda koʻrishni istasangiz, AliPos tariflari bilan tanishing yoki ulanish uchun ariza qoldiring. 15 daqiqa ichida qoʻngʻiroq qilib, muassasangiz tafsilotlarini aniqlashtiramiz.
